Macahel (Camili) Neresi? Türkiye’nin Biyosfer Rezervi Doğa Yaşam
Macahel, klasik anlamda “güzel bir doğa alanı” değildir. Burası, insanın doğaya hükmetmediği; aksine doğanın insana sınır çizdiği nadir yerlerden biridir. Artvin’in kuzeydoğusunda, Gürcistan sınırına yaslanan bu vadi, haritalarda küçük görünür ama anlam olarak çok geniş bir alana yayılır. Çünkü Macahel, modern dünyanın unuttuğu bir gerçeği hatırlatır: Doğa, korunduğu için değil; ona müdahale edilmediği için yaşar.
UNESCO tarafından biyosfer rezervi ilan edilmesi, Macahel’i özel kılan nedenlerden yalnızca biridir. Asıl fark, bu karar alınmadan çok önce burada zaten doğayla uyumlu bir yaşamın kurulmuş olmasıdır.
Bir Vadi Değil, Denge Sistemi
Macahel Vadisi’ni tek bir kelimeyle anlatmak gerekirse bu kelime “denge” olurdu. Ormanlar, akarsular, yaylalar, köyler ve insanlar arasında görünmez ama son derece güçlü bir denge vardır. Burada hiçbir unsur diğerinin önüne geçmez.
Orman yalnızca ağaçtan ibaret değildir;
toprak yalnızca zemin değildir;
insan ise merkeze yerleştirilmiş bir hakim değildir.
Her şey birbirini tamamlar. Bu nedenle Macahel, doğal yaşamın hâlâ kesintiye uğramadan devam ettiği çok az sayıdaki ekosistemden biridir. Yaban hayatı ile insan yaşamı arasında sert sınırlar yoktur; sessiz bir uzlaşma vardır.
Saf Kafkas Arısı: Küçük Bir Canlının Büyük Anlamı
Macahel’in dünya çapında tanınmasının nedenlerinden biri, saf Kafkas arısının bu bölgede korunabilmiş olmasıdır. Ancak bu arı yalnızca bal üretimiyle değerli değildir. Onu asıl önemli kılan, ekosistemin sağlığının canlı bir göstergesi olmasıdır.
Bu arı türü, kimyasal tarımın olmadığı, bitki çeşitliliğinin bozulmadığı ve doğal döngülerin devam ettiği alanlarda yaşayabilir. Yani Macahel’de bu arının varlığı, bölgenin hâlâ “temiz” olduğunun kanıtıdır.
Burada bal üretimi bir sanayi değil, doğaya ayak uydurmanın sonucudur. İnsan, arıya yön vermez; arının ritmine uyum sağlar.
Ahşap Evler ve Sessiz Mimari
Macahel köylerinde betonun baskın olmadığı hemen fark edilir. Geleneksel ahşap evler, yalnızca estetik bir tercih değildir; doğayla uyumlu yaşam bilgisinin mimariye yansımış halidir.
Bu evler:
- Bölgenin sert iklimine uyumludur
- Nem ve sıcaklık dengesini doğal yollarla sağlar
- Doğayla çatışmak yerine onunla bütünleşir
Bu nedenle Macahel’de mimari bir “gösteri” yoktur. Yapılar bağırmaz, dikkat çekmez, manzarayı bölmez. Var olduklarını hissettirmeden yaşamın parçası olurlar.
Yaylalar: Manzara Değil, Mesafe
Gorgit ve Efeler yaylaları çoğu kişi için “manzara noktası” gibi algılansa da, aslında bu yaylaların sunduğu asıl şey görüntü değil, mesafedir. Şehirden, gürültüden, hızdan ve sürekli uyarılan zihinden uzaklaşma mesafesi…
Bu yaylalarda:
- Zaman planlanmaz, kendiliğinden akar
- Sessizlik rahatsız etmez, aksine dinlendirir
- İnsan, kendi iç sesini yeniden duymaya başlar
Buraya çıkan biri, çoğu zaman farkında olmadan yavaşlar. Çünkü Macahel’de hız, bir ihtiyaç değildir.
“Zamanın Durduğu Yer” Algısı Neden Oluşur?
Macahel için sıkça kullanılan “zamanın durduğu yer” ifadesi, aslında yanlış değildir ama eksiktir. Zaman burada durmaz; anlam değiştirir. Saatler hâlâ ilerler, günler geçer. Ancak zaman, yapılacaklar listesine göre değil; doğanın akışına göre ölçülür.
Sabah sisin dağılmasıyla başlar,
akşam hava serinlediğinde biter.
Bu nedenle Macahel’de geçirilen birkaç gün, şehirde geçirilen haftalardan daha “uzun” hissedilir. Çünkü zihin ilk kez gerçekten yaşanan ana odaklanır.
Macahel Bir Uyarı mı, Bir Umut mu?
Macahel, aslında hem bir uyarıdır hem de bir umuttur.
Uyarıdır; çünkü doğayla kurulan yanlış ilişkinin nelere mal olduğunu hatırlatır.
Umuttur; çünkü doğru ilişki kurulduğunda başka bir yaşam biçiminin hâlâ mümkün olduğunu gösterir.
Burada kalkınma, tüketimle değil; korumayla birlikte düşünülür. İlerleme, betonla değil; dengeyle ölçülür.
Sonuç: Macahel’e Gitmek, Doğayı Görmek Değil
Macahel’e gitmek, sadece orman görmek, bal tatmak ya da yaylada fotoğraf çekmek değildir.
Bu yolculuk, insanın doğayla kurduğu ilişkiyi yeniden sorgulamasıdır.
Macahel size yüksek sesle bir şey anlatmaz.
Ders vermez, slogan atmaz.
Sadece yaşar.
Ve siz, oradayken fark etmeden şunu anlarsınız:
Doğa, kendisine saygı duyulduğunda zaten her şeyi vermektedir.
